Çapraşık diş problemi yalnızca estetik bir sorun oluşturmaz, aynı zamanda ağız ve diş sağlığını da etkileyebilen önemli bir problemdir. Günümüzde gelişmiş ortodontik tedavi yöntemleri sayesinde her yaş grubundaki hastada çapraşık dişler başarılı şekilde düzeltilebilmektedir. Ancak tedavinin ertelenmesi bazı problemlerin ilerlemesine neden olabilir.
Tedavi edilmeyen diş çapraşıklığı zamanla ağız hijyeninin zorlaşmasına, diş eti hastalıklarına, çiğneme problemlerine ve bazı durumlarda çene eklemi rahatsızlıklarına yol açabilir.
Bu nedenle "Dişlerimin şekli beni estetik olarak rahatsız etmiyor, tedavi olmama gerek yok." düşüncesi problemin zaman içerisinde daha karmaşık hale gelmesine neden olabilir. Her zaman için önerilen yaklaşım, problem fark edildiğinde ortodontik değerlendirme yaptırılmasıdır.
Günümüzde uygulanan ortodontik tedavi yöntemleri sayesinde hem hafif hem de ileri derecedeki çapraşıklıklar başarılı şekilde düzeltilebilmektedir.
Diş çapraşıklığı, dişlerin çene kemiği üzerinde ideal konumlarında yerleşememesi sonucu oluşan düzensiz dizilim durumudur. Bazı dişler öne doğru konumlanırken bazıları geride kalabilir veya üst üste binebilir.
Çapraşıklık problemi süt dişlerinden ileri yaşlara kadar her dönemde görülebilmektedir.
Bu durumun nedenleri arasında;
Genetik faktörler
Süt dişlerinin erken kaybı
Çene gelişimindeki farklılıklar
Gömülü dişler
Yer darlığı
gibi etkenler yer alabilir.
Birçok kişi çapraşık dişlerinin yıllardır aynı şekilde durduğunu ve herhangi bir sorun oluşturmadığını düşünür. Ancak bazı durumlarda problem zamanla ilerleyerek daha karmaşık hale gelebilir.
Ayrıca sıkışık dizilmiş dişlerin temizlenmesi daha zordur. Bu bölgelerde plak birikimi arttığı için çürük oluşma riski de yükselir. Dişlerini düzenli fırçalayan kişilerde bile çapraşıklığa bağlı çürükler görülebilir.
Özellikle ileri derecedeki diş çapraşıklığı vakalarında ağız hijyeninin korunması çok daha zor hale gelir.
Dişlerdeki sıkışıklıkların diş etlerine zarar verebileceği çoğu zaman göz ardı edilir.
Temizlenmesi zor bölgelerde plak birikimi artar ve zamanla diş etlerinde iltihaplanma gelişebilir. Problem ilerlediğinde iltihap kemik dokusunu da etkileyebilir ve kemik kayıpları ortaya çıkabilir.
Zaman içerisinde:
Diş eti çekilmeleri
Kemik kayıpları
Dişlerde sallanma
Erken diş kayıpları
gibi problemler görülebilir.
Bu nedenle çapraşıklıklar yalnızca estetik açıdan değil, diş eti sağlığı açısından da değerlendirilmelidir.
Dişler ideal konumda olmadığında çiğneme fonksiyonları da olumsuz etkilenebilir.
Çiğneme kuvvetleri dişlere eşit şekilde dağılmaz ve bazı dişler normalden fazla yük taşımak zorunda kalır.
Uzun yıllar boyunca devam eden bu durum;
Diş eti çekilmelerine
Kök yüzeyi problemlerine
Dişlerde aşınmalara
neden olabilir.
Çene eklemi, dişlerin kapanış ilişkilerinden doğrudan etkilenmektedir.
Her çapraşıklık çene ağrısına neden olmasa da bazı vakalarda diş sıkma alışkanlığı ve çene eklemi problemleri görülebilir.
Bu durum sonucunda;
Çeneden ses gelmesi
Sabah çene ağrısıyla uyanma
Kas yorgunluğu
Baş ağrıları
gibi şikayetler ortaya çıkabilir.
Bu sorunun cevabı kişiden kişiye değişmektedir.
Özellikle alt ön bölgede görülen hafif çapraşıklıklar yaş ilerledikçe artış gösterebilir.
Ayrıca;
Eksik dişler
Gömülü yirmi yaş dişleri
Diş eti desteğinin azalması
gibi faktörler de dişlerin yer değiştirmesine katkıda bulunabilir.
Bu nedenle ağız içinde beklenmeyen değişiklikler fark edildiğinde vakit kaybetmeden uzman hekime başvurulması önerilir.
Toplumda yaygın olan yanlış inanışlardan biri de budur.
Hastalar çoğu zaman estetik kaygılar nedeniyle ortodonti uzmanına başvursa da tedavinin amacı yalnızca görünümü düzeltmek değildir.
Ortodontik tedavinin hedefleri arasında;
Ağız hijyenini kolaylaştırmak
Çiğneme fonksiyonlarını iyileştirmek
Diş eti sağlığını korumak
Kapanış problemlerini düzeltmek
yer almaktadır.
Günümüzde hastanın ihtiyaçlarına göre farklı tedavi seçenekleri uygulanabilmektedir.
Bunlar arasında:
Metal diş telleri
Seramik braketler
Şeffaf plak sistemleri
en sık tercih edilen yöntemlerdir.
Tedavi planı oluşturulurken çapraşıklık miktarı, hastanın yaşı, kapanış problemleri ve estetik beklentileri değerlendirilerek kişiye özel planlama yapılır.
Ortodontik tedavinin yalnızca çocuklara uygulandığı düşünülse de günümüzde yetişkin hastalar da başarılı şekilde tedavi olabilmektedir.
Özellikle son yıllarda şeffaf plak sistemlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte yetişkinlerin ortodontik tedaviye ilgisi önemli ölçüde artmıştır.
Eğer siz de dişlerinizde çapraşıklık olduğunu düşünüyorsanız, bir ortodonti uzmanına muayene olarak size uygun tedavi seçeneklerini değerlendirebilir ve ileride oluşabilecek problemlerin önüne geçebilirsiniz.